QR Menü Yasal mı? Fiyat Listesi Zorunluluğu ve Kuver Yasağı (2026)
"QR menüye geçsem yasal olarak sorun olur mu?" Bu soruyu çok duyuyoruz ve internetteki cevapların çoğu ya eksik ya da güncel değil. Bazı kaynaklar "QR yeterli" diyor, bazıları "QR yasak, basılı zorunlu" diyor. İkisi de tam doğru değil.
Bu yazıda mevzuatın ne dediğini madde madde, kaynak göstererek anlatıyoruz — ve QR menü satan bir şirket olarak işimize gelmeyen kısmı da yazıyoruz.
Kısa cevap
QR menü yasaldır ve masada fiyat listesi göstermenin kabul edilen yollarından biridir. Ama tek başına yeterli değildir: tüketici isterse ona fiziksel bir fiyat listesi vermek zorundasınız, ve giriş kapısındaki yükümlülük ayrı bir yükümlülüktür.
Yani doğru kurulum hibrittir: masada QR kod + elinizin altında birkaç basılı liste + girişte görünür fiyat listesi.
Mevzuat ne diyor?
Konunun dayanağı Fiyat Etiketi Yönetmeliği ve Ticaret Bakanlığı'nın buna dair değişiklikleri. Sırayla:
1. Masada QR koda açık izin (11 Ekim 2025)
11 Ekim 2025 tarihli, 33044 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin 8. maddesine şu hüküm girdi:
"Lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerindeki masalarda fiyat listeleri tüketicilere karekod ile de gösterilebilir. Ancak tüketicinin talep etmesi halinde fiyat listesinin ayrıca verilmesi zorunludur."
Buradaki iki kelime kritik: "de" ve "ancak".
"Karekod ile de gösterilebilir" — yani QR, masadaki sunum için kabul edilen bir yöntem. Bu, QR menüye geçişin önündeki en büyük yasal soru işaretini kaldırıyor.
"Ancak tüketicinin talep etmesi halinde fiyat listesinin ayrıca verilmesi zorunludur" — yani hiç basılı liste bulundurmamak sizi açıkta bırakır. Misafir istediğinde verecek bir şeyiniz olmalı.
2. Giriş kapısı yükümlülüğü ayrıdır
Yönetmelik, fiyat listesinin işyerinin giriş kapısının önüne ve hizmet sunulan masaların üstüne, tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde konulmasını istiyor. Birden fazla girişi olan işletmelerde her giriş için geçerlidir.
Masadaki yükümlülüğü QR ile karşılayabiliyorsunuz; ancak girişteki levha/pano fiziksel ve okunabilir olmalı. Kapıya sadece bir QR kod yapıştırmak, "kolaylıkla görülebilir ve okunabilir" ölçütünü karşılamaz — içeri girip girmeyeceğine karar veren müşteri fiyatı görmek ister, kod okutmak istemez.
3. Bakanlığın genelgesi daha katı — ve tarih farkına dikkat
Ticaret Bakanlığı'nın yiyecek-içecek sektörüne yönelik uygulama genelgesinde şu ifade yer alıyor:
"sadece QR kodu okutulması marifetiyle menü görüntülenmesi suretiyle tarife ve fiyat listelerinin ulaşılabilir kılınmasının tek başına yeterli olmadığı"
Bu genelge, 11 Ekim 2025 değişikliğinden önceki dönemi yansıtıyor (ceza tutarları 2024 rakamlarıyla veriliyor). Yönetmelik normlar hiyerarşisinde genelgenin üstündedir ve daha yenidir; dolayısıyla masadaki QR izni geçerlidir.
Buna rağmen pratik tavsiyemiz muhafazakâr olmak: denetime gelen görevlinin elinde hangi tarihli belge olduğunu bilemezsiniz. Birkaç basılı liste bulundurmanın maliyeti sıfıra yakın, tartışmadan kurtarma değeri yüksek. Kesin durum için bulunduğunuz ilin Ticaret İl Müdürlüğünden teyit alabilirsiniz.
4. Kuver, servis ve masa ücreti yasaklandı (30 Ocak 2026)
Bu, 2026'nın en çok gözden kaçan değişikliği. 30 Ocak 2026 tarihli, 33153 sayılı Resmî Gazete ile Yönetmeliğin 8. maddesinin 6. fıkrası değişti:
"...lokanta, kafe, restoran, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde ... tüketiciden servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti ve benzeri herhangi bir isim altında ilave ödeme talep edilemez."
Yürürlük tarihi yayım tarihidir — geçiş süresi yok, 30 Ocak 2026'dan beri yürürlükte.
Pratik sonuçları:
- Menünüzde "servis ücreti %10", "kuver bedeli" gibi ifadeler bulunmamalı. İfadenin varlığı bile aykırılık oluşturur.
- Ekstra malzeme ücreti (çift kaşar, ek sos, büyük boy) yasak değildir — o bir ürün fiyatıdır, ilave ödeme değil. Listede yer alması yeterli.
- Bahşiş serbesttir, ama gönüllülük esasına dayanmak zorundadır. Adisyona otomatik eklenen bir tutar bahşiş değildir.
- 4857 sayılı İş Kanunu'nun 51. maddesindeki, toplanan ücretlerin çalışanlara dağıtımına ilişkin saklı hükümler etkilenmez.
Menünüzde bu ifadeler varsa yapılacak iş basit ama acil: kaldırın. Dijital menüde bu iki dakikalık iştir; basılı menüde yeni baskı demektir.
5. Fiyat verilerini Bakanlık sistemine aktarma yükümlülüğü
Aynı 11 Ekim 2025 değişikliğiyle gelen ve henüz çok az konuşulan bir madde:
"Lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerleri, fiyat listelerine ilişkin verileri kurulacak olan sisteme aktarmakla yükümlüdür."
Amaç, tüketicinin işletmelerin fiyatlarına dijital ortamdan erişebilmesi. Sistemin uygulama usul ve esasları Bakanlıkça belirlenip duyurulacak ve kapsama girecek işletme kriterlerini de Bakanlık tayin edecek.
Bu yazının yazıldığı tarihte sistemin işletmelere açılışına dair kesin bir takvim ilan edilmiş değil. Bakanlığın duyurularını takip etmenizi öneririz. Pratik hazırlık açısından anlamlı olan nokta şu: menünüz yapılandırılmış dijital veri olarak duruyorsa böyle bir aktarım yükümlülüğü sizin için bir tıklık iş olur; menünüz sadece bir baskı dosyası (PDF, görsel) olarak duruyorsa elle yeniden girilmesi gerekir.
Cezalar
Fiyat etiketi yükümlülüklerine aykırılıkta ceza kalem kalem uygulanıyor. Bakanlık genelgesindeki örnek açık: fiyat listesinde eksik olan her ürün için ayrı ayrı ceza kesiliyor — üç ürün eksikse üç ayrı ceza.
Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiği için burada sabit bir rakam yazmıyoruz; güncel tutarı Ticaret Bakanlığı'nın duyurularından teyit edin. Önemli olan mantık: menüde sattığınız her ürün fiyat listesinde bulunmak zorunda. Sezonluk bir ürünü menüye ekleyip listeyi güncellemeyi atlamak, tek başına ceza sebebidir.
Bu noktada dijital menünün somut bir avantajı var: ürün eklediğinizde liste zaten güncellenmiş olur. Basılı listede bu iki ayrı iştir ve ikincisi sık atlanır.
Alerjen zorunluluğuyla karıştırmayın — farklı bakanlık, farklı kural
Burası en çok kafa karıştıran yer. İki ayrı düzenleme var ve QR'a bakışları farklı:
| Fiyat listesi | Alerjen / kalori bilgisi | |
|---|---|---|
| Düzenleyen | Ticaret Bakanlığı | Tarım ve Orman Bakanlığı |
| Dayanak | Fiyat Etiketi Yönetmeliği | Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği |
| QR yeterli mi? | Masada evet, ama talep hâlinde fiziksel liste zorunlu; girişte fiziksel gerekir | Evet, QR kabul edilen yöntemlerden biri |
Yani alerjen ve kalori bilgisi için QR menü baştan sona yeterli; fiyat listesi için ise QR'ı fiziksel bir yedekle desteklemeniz gerekiyor. Alerjen tarafının ayrıntılarını ve takvimini menülerde alerjen ve kalori zorunluluğu yazımızda anlattık.
Uyumlu kurulum: pratik kontrol listesi
- Girişe fiziksel fiyat listesi/levha koyun. Birden fazla giriş varsa hepsine.
- Masaya QR kod koyun — yerleştirme kurallarını ayrı bir yazıda topladık.
- Birkaç basılı liste bulundurun; misafir talep ederse verin. Tek sayfa yeterli, şık olması gerekmiyor.
- Menüdeki her ürünü listede bulundurun. Sezonluk ekleme yaptığınızda listeyi de güncelleyin.
- Servis/kuver/masa ücreti ifadelerini menüden ve adisyondan tamamen kaldırın.
- Alerjen ve kalori bilgilerini ürün bazında ekleyin (QR üzerinden sunmanız yeterli).
- Fiyat değiştiğinde hem QR menüyü hem basılı listeyi güncelleyin. Basılı listeyi kısa tutmak bu işi kolaylaştırır.
"Basılı liste de gerekiyorsa QR menünün faydası ne?"
Dürüst soru, dürüst cevap: QR menünün değeri basılıyı tamamen ortadan kaldırmasında değil.
Basılı yükümlülüğünüz tek sayfalık bir fiyat listesine iner — ürün adı ve fiyat, o kadar. Görseller, açıklamalar, çok dil, alerjen ve kalori bilgisi, kampanyalar, "tükendi" durumu, kahvaltı/akşam ayrımı: bunların hepsi QR tarafında yaşar ve orada güncellenmesi bedavadır.
Yani baskı maliyetiniz sıfırlanmaz ama tek sayfaya düşer ve menünüzün asıl satış yapan kısmı baskı maliyetinden tamamen kurtulur. İki yöntemi kalem kalem karşılaştırdığımız basılı menü mü, QR menü mü yazısı bu hesabı açıyor; maliyet tarafını QR menü maliyeti ve tasarrufu yazısında tabloyla çıkardık.
Segmenu ile uyum
Segmenu bu kurulumun QR tarafını karşılamak için tasarlandı: ürün bazında alerjen, kalori, porsiyon ve içerik alanları; anında güncellenen fiyatlar; çok dil; ve menünüzün yapılandırılmış veri olarak durması — ki Bakanlığın kuracağı aktarım sistemi devreye girdiğinde bu fark yaratır.
Basılı fiyat listesi yükümlülüğünüzü ortadan kaldırdığımızı söylemeyiz, çünkü kaldırmıyor. Söylediğimiz şu: o listeyi tek sayfaya indirir, geri kalan her şeyi güncellemesi bedava bir yere taşır.
Menünüzü dakikalar içinde oluşturmak için basılı menünüzün fotoğrafını çekmeniz yeterli — kayıt olmadan deneyebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir ve uygulama denetimden denetime farklılık gösterebilir. İşletmenizin yükümlülüklerine dair kesin bilgi için Ticaret Bakanlığı'nın güncel mevzuatını, yayımlanan genelgeleri ve bulunduğunuz ilin Ticaret İl Müdürlüğü'nü esas alın.